22 آذر 1394

طبقه بندی سنگهای رسوبی

مولف: ایلیا بلدی   /  دسته: دسته بندی نشده   /  رتبه دهید:
5

طبقه بندی سنگهای رسوبی

طبقه بندی سنگ های رسوبی

 
طبقه بندى
سنگهاى رسوبى را معمولاً به سه گروه آوارى،شيميايى وآلى طبقه بندى مى کنند، اما هر کدام از اين گروهها ،شامل اقسام مختلفى ازسنگ ها مى شوند که از لحاظ طرز انتقال ،رسوبگذارى وسنگ شدن با هم فرق دارند.
سنگهاى رسوبى آوارى- اين گروه از سنگها ،براساس اندازه قطعات يا ذرات طبقه بندى مى شوند
 
شيلها ، فراوانترين سنگهای رسوبى اند ودانه هاى تشکيل دهنده شيلها از نوع رسى وميکا هستند که حالتى ورقه اى دارند و در اعماق زياد ،تحت تاثير فشارهاى فوقانى، به صورت موازى در مى آيند.
 
 
ماسه سنگها،که در حدود 32 درصد از سنگ هاى رسوبى را تشکيل مى دهند،دانه هايى دارند که توسط سيمانى از جنس سيلس يا کربنات به هم متصل شده اند.
ماسه سنگها، در کارهاى ساختمانى،جاده سازى وپل سازى کاربرد زيادى دارند.
 
کنگلومراها ،از سيمان شدگى ذرات درشت رسوبى (بزرگتر از 2 ميليمتر) با گردشدگى خوب وماده زمينه اى از سيليس ورس تشکيل شده است.قلوه سنگ ها وريگهاى موجود در کنگلومرا ممکن است از جنس هرکانى يا سنگى باشند،ولى اغلب،از مواد مقاوم مثل کوارتز هستند.
 برش از سيمان شدگى ذرات درشت وزاويه دار، با زمينه اى از ذرات ريزتر تشکيل شده است .ذرات برش جورشدگى ضعيف دارند.واز آنجا که ذرات درشت وزاويه دارند ،فاصله حمل آنها کم بوده است. برشها اغلب از تجمع رسوبات در اثر زمين لغزه ،يا خرد شدن سنگها در امتداد سطح گسلها وسيمان شدگى بعدى آنها ايجاد شده اند.
سنگ هاى رسوبى شيميايى- اين سنگ ها ،برخلاف سنگهاى رسوبى آوارى که از تجمع قطعات وذرات سنگهاى قديمى ترحاصل آمده اند،مجموعه اى از بلورهاى متصل به هم هستندکه قبلاً به صورت محلول در آب بوده اند. اين سنگها،دو دسته اند: بعضى مستقيماً از محلولهاى جداشده و رسوب کرده اند (شيميايى) وبعضى ديگر حاصل فعاليت هاى زيستى گياهان وجانوران هستند(آلى‌)
سنگ هاى رسوبى شيميايى غير آلى- اين گونه سنگها زمانى تشکيل مى شوند که مواد حل شده در آب، به علت تبخير يا تحمل تغييرات شديد دما رسوب کنند. سنگ هاى رسوبى شيميايى تحت تاثير سه نوع فرايند متمايز حاصل مى آيند. سنگ آهک وچرت ،که مستقيماً در آب هاى شور يا شيرين رسوب مى کنند،دولوميت که محصول انجام واکنش هاى شيميايى خاص است وسنگ هاى تبخيرى که از تبخير آبهاى سرشار از يون به وجود مى آيند.
 
سنگ آهک،که ترکيب اصلى آن کربنات کلسيم است ،حدود 22 درصد سنگ هاى رسوبى را شامل مى شود .بعضى سنگ هاى آهکى در شرايط خاص بر اثر واکنش هاى شيميايى حاصل مى شوند.مواد حل شدنى معمولاً با بالا رفتن دما زودتر حل مى شوند،اما قابليت انحلال کربنات کلسيم،به مقدار دى اکسيد کربن موجود در آب بستگى دارد.
 
دولوميت ،در اثر عبور محلول هاى غنى از منيزيم ،از سنگ هاى آهکى ،منيزيم جانشين قسمتى از کلسيم شده،دولوميت تشکيل مى شود. اين فرآيند جانشينى باعث تبلور دوباره سنگ هاى آهکى مى شود:
Mg++ +2CaCO3-CaMg(CO3)2+Ca++
کلسيم محلول   ‌+ دولوميت _کلسيت + منيزيم محلول
 
 
چرت (Chert) به سنگهاى گفته مى شود که در آنها سيليس (Sio2) زيا دبه صورت بلورهاى ميکروسکپى وجود دارد .چرت داراى دو منشاء زيستى وشيميايى است.
 
 
سنگهاى تبخيرى، آب مى تواند مقدار زيادى نمک را در خودحل کند. هر جا که آب کم عمق وگرم باشد ،يا در محيطهايى مانند بعضى از کولابها ودرياچه ها که مقدار تبخير بيشتر از مقدار آبهاى ورودى است،وقتى نمک طعام يا گچ به حد اشباع مى رسد، زياد به صورت بلورهاى ميکروسکپى وجود دارد .
سنگ هاى تبخيرى نشانه وجود آب وهواى گرم وخشک هستند.
 
 
سنگ نمک،اغلب بى رنگ است، اما به علت وجود اکسيژن گاهى به رنگ قرمز روشن نيز ديده مى شود.مزه شور اين سنگ بهترين وسيله تشخيص آن است.
 
سنگ گچ آبدار(ژيپس)،اغلب سفيد رنگ است وگاهى به علت وجود مقدارکمى اکسيد آهن به رنگ قرمز روشن ديده مى شود.سختى آن کم است وبا ناخن خط بر مى دارد.سنگ گچ بى آب را((انيدريت)) گويند که سنگى است متراکم به رنگ سفيد مايل به خاکستري.
 
سنگ هاى رسوبى شيميايى آلى- چنين سنگ هايى ،قاعدتاً محصول فعاليت جاندارنند.مهمترين سنگ هاى اين گروه عبارتند از:سنگ آهک آلى وچرت که از بقاياى اسکلت جانوران وگياهان دريازى حاصل مى آيند وذغال سنگ ،که محصول گياه خشکى زى است.
 بيشتر سنگ آهک هاى آلى در آب هاى کم عمق وگرم استوايى تشکيل مى شوند،زيرا به دليل وجود شرايط مساعد وغذاى کافى ،جانداران زيادى در اين آبها زندگى مى کنند که از تجمع اسکلت وپوست هاى آهکى آنها (بيشتر از همه ،جلبک هاى آهکى) پس از مرگ،سنگ آهک حاصل مى آيد.
چرت آلى،نوعى سنگ رسوبى شيميايى آلى است که بيشتر آن را سيليس بازمانده از جانداران دريازى چون شعاعيان ودياتوم ها تشکيل مى دهد.
زغال سنگ، نوعى سنگ رسوبى است که بقاياى گياهى فراوان دارد.
+ نوشته شده در  شنبه نهم اردیبهشت ۱۳۹۱ساعت 19:8  توسط گروه مصلح فتاحی زاده  |  نظر بدهید

 

 

سازند آهن دار نوارى:Banded IronFormation   

واژه اى است که براى سنگ هاى رسوبى که داراى منشا آلى هستند، به کار مى رود.

اين سنگ ها داراى منشا خاص، سن هاى خاص و ژنز خاص مى باشند. لايه هاى BIF از اکسيد

آهن و شيل، چرت و ژاسپر تشکيل شده اند.

 

 

برش: Breccia

نوعى سنگ رسوبى است که از قطعات  زاويه دارى که اندازه آنها در حد پبل تا گراول است

تشکيل شده است. تنها تفاوت برش و کنگلومرا، مدور بودن قطعات در کنگلومرا است. در

کنگلومرا وجود قطعات مدور نشان دهنده حمل و نقل طولانى ترنسبت به قطعات زاويه دار

در برش است. اگر قطعات سنگ کوچکتر از 2 ميلى متر باشند، به سنگ واژه ماسه سنگ

اطلاق مى شود.

 

چرت:Chert

چرت يک سنگ رسوبى با منشا بيوشيمياى است که درنتيجه تجمع پوسته هاى سيليسى

ميکروارگانيسم هايى همانند دياتوم ها تشکيل مى شود.

 

سنگ گچ: Chalk

نوعى سنگ رسوبى با منشا آلى است. اين سنگ نرم و حفره دار است و در مناطق عميق اقيانوسى و دور تر از مناطق قاره اى  واز تجمع تدريجى صدف هاى کلسيتى تشکيل مى شوند. لايه هاى ضخيم گچ نشان مى دهندکه آنها در طى يک زمان طولانى نهشته شده اند.   

 

 زغال سنگ:‍Coal

يک نوع سنگ رسوبى با منشا آلى است که از تجمع مواد آلى در قسمت کم عمق دريا، درياچه ها و رودخانه ها تشکيل مى شود.

 

کنگلومرا: ‍Conglomerate

يک سنگ رسوبى است که از قطعات مدور تشکيل شده است. کنگلومرا در تمامى محيط هايى که انرژى کافى جهت حمل و نقل دانه ها موجود باشد، تشکيل مى شود. همانند ماسه سنگ و برش، کنگلومرا از سيمان شدگى کانيهاى مختلف تشکيل شده است. مواد سيمانى عبارتند از کلسيت، کوارتز( سيليس)، رس و ژيپس

 

  کوکينا: ‍Couquina

يک سنگ رسوبى با منشا آلى است. اين سنگ زمانيکه مرجان و يا پوسته هاى صدف هاى اقيانوسى سفت و سخت مى شوند، تشکيل مى شوند.  کوکينا ها اکثرا کلسيتى هستند گرچه مواد ديگر نيز مى توانند تشکيل دهنده باشند. کوکينا ها به عنوان مواد ساختمانى به کارمى روند.

 

دولوميت: Dolomite

دولوميت يک نوع سنگ رسوبى تبخيرى است که کانى عمده تشکيل دهنده آن دولوميت است( کربنات کلسيم منيزيم)

   

ژيپس Gypsum     

 ژيپس يک کانى نرم و متشکل از سولفات کلسيم آبدار و با فرمول شيميايى CaSO4 · 2 H2O. مى باشد.ژيپس در لايه هاى تبخيرى همراه با ديگر سنگ هاى رسوبى مشاهده مى شود. ژيپس در درياچه ها ،آب دريا ، چشمه هاى آب گرم، محلول هلى سولفاته موجود در رگه هاو... تشکيل مى شود.

                   

مارن Marlstone

مارن و يا مارن استون يک سنگ کربنات کلسيمى و يا يک سنگ غنى از آهک است که داراى مقادير متنوعى رس و يا آراگونيت مى باشد.

سنگ نمکى:Salt Rock

يک سنگ رسوبى شيميايى است که از تبخير آب اقيانوس و يا درياچه هاى شور تشکيل مى شود. نام ديگر اين سنگ، سنگ نمک است. اين سنگ به ندرت در سطح زمين يافت مى شود و تنها آن را در مکان هاى داراى آب و هواي           شرجي ميتوان يافت.                                                                                                                                    

اين سنگ به ندرت در سطح زمين يافت مى شود و تنها آن را در مکان هاى داراى آب و هواى شرجى مى توان يافت. سنگ نمکى داراى مصارف شيميايى و يا غذايى مى باشد.   

                                                                            

                              

ماسه سنگ:Sandston

ماسه سنگ يک سنگ رسوبى آوارى است که از قطعات مختلف با اندازه ماسه ( 1.16 تا 2 ميلى متر قطر ) تشکيل شده اند. اين سنگ در محيط هايى که مقدار زيادى ماسه ته نشين مى شوند، همانند سواحل، صحراها، جلگه هاى ساحلى و دلتا تشکيل مى شوند.

 

 

  شيل Shale

شيل يک سنگ رسوبى آوارى است که قطعات آن در اندازه رس ( کم تر از 1.256 ميلى متر قطر) مى باشند. اين سنگ معمولا به صورت قطعات پهنى شکسته مى شود.

 

  سيلت استون: Siltstone

سيلت استون يک سنگ رسوبى آوارى است که اندازه قطعات آن در حد سيلت است( بين 1.256 و 1.16 ميلى متر در قطر)

+ نوشته شده در  شنبه نهم اردیبهشت ۱۳۹۱ساعت 17:29  توسط گروه مصلح فتاحی زاده  |  نظر بدهید

سنگ رسوبی

بيشتر ما در محل هايى زندگى مى کنيم که به آسانى نمى توانيم فعاليت يک آتشفشان يا طرز انجماد ماده مذاب را ببينيم .اما مشاهده ساحل ماسه اى ،يا رودى که مقدارى گل به همراه مى برد،آسان است .مى دانيد که مواد همراه اغلب رودها ،سرانجام به دريا مى رسندودر ته آن رسوب مى کنند.شما در هر نقطه اى که از کشور زندگى کنيد، فاصله چندانى از رسوباتى که قبلاً تشکيل شده اند،يا امروزه در حال تشکيل اند،نداريد. اين رسوبات به وسيله عواملى مانند آب يخچال ،يا باد بوجود آمده وپس از جابجايى ،معمولاً به شکل لايه لايه روى هم ته نشين شده اند.بيشتر رسوبات سرانجام مبدل به سنگ هاى رسوبى مى شوند.سنگ هاى رسوبى لايه نازکى را در سطح زمين تشکيل مى دهند (5درصد از 35 کيلومتر اوليه پوسته قاره اى)،اما همين سنگها، در سطح زمين فراوانتر از سنگهاى ديگر است. سنگهاى رسوبى ،منابعى چون نفت ،زغال سنگ ، گاز طبيعى، معادن آهن،آلومينيم،سنگهاى ساختمانى ومصالح ساختمانى ديگر را تشکيل مى دهند،يعنى در زندگى ما اثر زيادى دارند.
سنگ هاى رسوبى شواهد مربوطه به تاريخچه گذشته زمين را هم دربر دارند (فسيلها وغيره) ونشان مى دهند که وضع درياها وخشکى ها،رشته کوهها وغيره در گذشته چگونه بوده است.

منشاء رسوبات

به طور کلى منشاء رسوبات دريايى را به ترتيب مى توان ذکر کرد.


1- مواد تخريب شده- مقدار زيادى شن ،ماسه ورس از خشکيها به درون درياها برده مى شوند که حاصل تخريب سنگ هاى قاره ها هستند.

2- بقاياى بدن جانداران-جانداران زيادى وجود دارند که براى تشکيل پوشش محافظ بدن (پوسته وصدف)واسکلت خود به مواد معدنى از قبيل کربناتهاى کلسيم، سيليس وگاهى فسفات ها ،سولفيدها واکسيدهاى آهن محتاجند. طبعاً ‌اين مواد بعداز مرگ جانداران بر جاى مى مانند ودر آب رسوب مى کنند.


3- مواد شيميايى- بعضى از موادى که در روى خشکيها در آب حل مى شوند،به طريقه شيمياى در دريا رسوب مى کنند.نمک طعام ،کربنات هاى کلسيم ومنيزيم،بعضى از سولفات ها،ترکيبات آهن وغيره را بايد از اين جمله شمرد.اين مواد ومواد دسته اول،حاصل تخريب وتجزيه اقسام مختلف سنگهاى سطح خشکيها هستند.

تعداد مشاهده (2213)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره مقاله "طبقه بندی سنگهای رسوبی"


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید