2 اسفند 1393

کرم شبتاب

مولف: محمد سلیمیان   /  دسته: دسته بندی نشده   /  رتبه دهید:
2/4

كرم شب تاب

علت درخشندگي كرم شب تاب از چيست؟

نور كرم شب تاب كاملا شبيه نورهاي ديگر است، ولي اصلا گرما ندارد به اين گونه نورافشاني ، «نورافشاني سرد» گفته مي‌شود اين نور بر اثر ماده‌اي به نام «لوسي فرين» ايجاد مي‌شود كه در بدن كرم شب تاب وجود دارد.

 وقتي اين ماده با اكسيژن تركيب مي‌شود، مي‌درخشد.

ترس حشرات از كرم شب تاب درخشش كرم هاي شب تاب براي جفت يابي نيست بلكه وسيله اي است براي فراري دادن مهاجمان و يا حشرات مزاحمي كه به قلمروي آنها تجاوز كرده اند.

به گزارش انانوا پيش تر دانشمندان تصور مي كردند درخشش كرم هاي شب تاب روشي است براي جفت يابي آنها كشف جديد بر اساس تحقيقات گسترده اي توسط چند دانسمند بلژيكي به دست آمده است.

بر اين اساس هرگاه كرم هاي شب تاب از ناحيه حشرات ديگر احساس خطر مي كنند با درخشش خود سعي مي كنند او را ترسانده و فراري دهند. رافائل دي كاك دانشمند و محقق بلژيكي كه رهبري اين تحقيق را بر عهده داشته است .

گفت اين روش كرم هاي شب تاب بسيار موفقيت آميز است و با ازمايش هاي زياد مشخص شده است خزندگان حشره خوار مانند قورباغه كمتر به شكار كرم هاي شب تاب اقدام مي كنند زيرا از درخشش اين حشره مي ترسند.

در عمده موارد قورباغه ها اين كرم ها را غذاي مناسبي براي خود تشخيص نمي دهند و اين دقيقاً به خاطر تلألو و درخشش آنها است.

در مورد نوري كه از كرم شب‌تاب تابيده مي‌شود چقدر مي‌دانيد؟ آيا شنيد‌ه‌ايد كه برخي از باكتري‌ها نيز قابليت نورزايي دارند؟ زنگ تفريح امروز در مورد ساز و كار شيميايي نورزايي در موجودات زنده است

«نورزايي زيستي» به‌معناي توليد نور توسط موجودات زنده است كه در آن طي يك واكنش شيميايي، انرژي شيميايي به انرژي نوراني تبديل مي‌شود. بايد دقت كرد كه گاهي نور توليد شده از موجودات زنده بازتاب نوري با منبع خارجي (مثلاً: خورشيد) است.

 اما در اين‌جا ما از موجوداتي صحبت مي‌كنيم كه خود قادرند در تاريكي نيز نور توليد كنند. گاهي خود موجود زنده آنزيم‌ها و پروتئين‌هاي مربوط به اين پديده را دارد و گاهي نيز نور توليد شده به باكتري‌هايي مربوط است كه درون بدن موجود زنده هم‌زيستي دارند.

 در هر دو صورت، ساز و كار مولكولي اين پديده بسيار شبيه هم است.اما كمي بپردازيم به ساز و كار ملكولي واكنش نورزايي در موجودات زنده. آنزيمي كه در قلب اين واكنش نقش ايفا مي‌كند آنزيمي است به نام «لوسيفراز».

از طرفي در موجوداتي كه نورزايي دارند رنگ‌دانه‌اي وجود دارد به نام «لوسيفرين».

بررسي علمي :

اين‌ حشره‌ قادر است‌ درزمان‌ بسيار كوتاهي‌ به‌ ميزان‌ قابل‌ توجهي‌ نور توليد كند. جالب‌ اينكه‌ توليد نور در اين‌ حشره‌ به‌ منظ‌ور برقراري‌ رابط‌ه‌ با ساير همنوعانش‌ به‌ كار مي‌رود و در زندگي‌ او نقشي‌ اساسي‌ دارد .

كرم‌ شب‌تاب‌ نور يكنواخت‌ و سبزرنگي‌ توليد مي‌كند .توليد نور به‌ وسيله‌ اين‌گونه‌ حشرات‌ با روش‌ خاصي‌ انجام‌ مي‌گيرد. آنها نور را توسط‌ يك‌ ماده‌ شيميايي‌ يا پروتييني به‌نام‌ "لوسي‌ فرين‌" توليد مي‌كنند كه‌ اين‌ ماده‌ جالب‌ تقريبا شبيه‌ به‌ كلروفيل‌ موجود در گياهان‌ است‌.

و همانگونه‌كه‌ انرژي‌ نور توسط‌ كلروفيل‌ به‌ مواد شيميايي‌ تبديل‌ مي‌شود، در اين‌ حشرات‌ عكس‌ اين‌ عمل‌ با كمك‌ ماده‌اي‌خاص‌ انجام‌ مي‌پذيرد.از واكنش "لوسي فرين" با اكسيژن نور زرد-سبز رنگي توليد ميشود.

البته‌ برخلاف‌ نور توليدشده‌ در لامپها و يا شمعها، نوري‌ كه‌ توسط‌ اين‌گونه‌ جانداران‌توليد مي‌شود هيچ‌گونه‌ گرمايي‌ را به‌ همراه‌ ندارد.

اين واكنش شيميايي در قسمت شكم حشره و زير پوست آن انجام ميشود.قسمت داخلي شكم كرم شبتاب طوري ساخته شده است كه نور ايجاد شده را به راحتي به بيرون منعكس ميكند.

تخم بعضي از كرم هاي شب تاب حتي درخشش خاص خود را دارند و قبل از اينكه از پيله بيرون بيايند نور افشاني ميكنند.

رنگ نور متصاعد شده از كرم شبتاب نر بيشتر از ماده ميباشد.حشرات ديگر با ديدن نور كرم شبتاب به آنها نزديك نميشوند و قورباغه نيز علاقه چنداني به شكار آن ندارد.

تحقيقات نشان داده است كه حتي اگر كرم شب تاب بر فراز آب پرواز كند،ماهيها و حتي كوسه از آن ميترسند و فرار ميكنند.

كرم شب‌تاب چگونه نور توليد مي‌كند؟

در مورد نوري كه از كرم شب‌تاب تابيده مي‌شود چقدر مي‌دانيد؟ آيا شنيد‌ه‌ايد كه برخي از باكتري‌ها نيز قابليت نورزايي دارند؟ زنگ تفريح امروز در مورد ساز و كار شيميايي نورزايي در موجودات زنده است

«نورزايي زيستي» به‌معناي توليد نور توسط موجودات زنده است كه در آن طي يك واكنش شيميايي، انرژي شيميايي به انرژي نوراني تبديل مي‌شود. بايد دقت كرد كه گاهي نور توليد شده از موجودات زنده بازتاب نوري با منبع خارجي (مثلاً: خورشيد) است.

اما در اين‌جا ما از موجوداتي صحبت مي‌كنيم كه خود قادرند در تاريكي نيز نور توليد كنند. گاهي خود موجود زنده آنزيم‌ها و پروتئين‌هاي مربوط به اين پديده را دارد و گاهي نيز نور توليد شده به باكتري‌هايي مربوط است كه درون بدن موجود زنده هم‌زيستي دارند.

 در هر دو صورت، ساز و كار مولكولي اين پديده بسيار شبيه هم است.اما كمي بپردازيم به ساز و كار ملكولي واكنش نورزايي در موجودات زنده. آنزيمي كه در قلب اين واكنش نقش ايفا مي‌كند آنزيمي است به نام «لوسيفراز».

 از طرفي در موجوداتي كه نورزايي دارند رنگ‌دانه‌اي وجود دارد به نام «لوسيفرين». آنزيم «لوسيفراز» اين پروتئين را با صرف انرژي ATP اكسيد مي‌كند كه

اين اكسيداسيون باعث تبديل انرژي شيميايي موجود در پيوندهاي پرانرژي به انرژي نوري مي‌شود.:پژوهشگراني كه بر روي پديده نورزايي كار مي‌كنند توانسته‌اند آنزيم «لوسيفراز» را از گونه‌هاي باكتري جدا كنند

و با مهيا كردن مواد مورد نياز آن، پديده‌ي نورزايي را درون لوله‌ي آزمايش مشاهده نمايند. در عكس‌ها رو به رو مي‌توانيد مثال‌هايي از اين آزمايش را ببينيد. حال به اين فكر كنيد كه ما بتوانيم ژن‌ رمزكننده‌ي آنزيم «لوسيفراز» را جدا كرده و

 آن را با تكنيك‌ةاي مهندسي ژنتيك وارد سلول‌هاي دلخواه خود نماييم. هر چند كه اين كار نياز به كار تحقيقي زيادي دارد، اما نتيجه‌ جالب خواهد بود ... سلول‌هاي نوراني! نظر شما در اين مورد چيست ؟

 

تعداد مشاهده (1342)       نظرات (0)

نظرات کاربران درباره مقاله "کرم شبتاب "


نظرتان را بیان کنید

نام:
پست الکترونیکی:
نظر:
کد بالا را در محل مربوطه وارد نمایید